SQLab
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
© 2026 SQLab · Toshkent
SQLab

SQL’ni o‘rnatmasdan, brauzerning o‘zida o‘rganing.

Platforma

  • O‘rganish
  • Mashq
  • Masalalar
  • Arena
  • Reyting

Kimlar uchun

  • Talabalar
  • Ustozlar
  • Universitetlar
© 2026 SQLab. Barcha huquqlar himoyalangan.O‘zbekistonda, talabalar uchun yaratilgan.
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
0/26

Asoslar

  • Ma’lumotlar bazasi nima?
  • Birinchi SELECT
  • WHERE: kerakli qatorlarni tanlash
  • IN, BETWEEN, LIKE va NULL
  • Saralash, LIMIT va DISTINCT

Hisob-kitob

  • Ifodalar, funksiyalar va CASE
  • Sanalar bilan ishlash
  • COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX
  • GROUP BY va HAVING

Jadvallarni ulash

  • Kalitlar va bog‘lanishlar
  • INNER JOIN
  • LEFT JOIN va juftsiz qatorlar
  • Bir nechta jadval va self join

Murakkab so‘rovlar

  • Ichki so‘rovlar
  • UNION, INTERSECT, EXCEPT
  • WITH: nomlangan so‘rovlar
  • Oyna funksiyalari

Jadval yaratish va o‘zgartirish

  • CREATE TABLE: turlar va cheklovlar
  • INSERT, UPDATE, DELETE
  • ALTER, DROP, TRUNCATE
  • Bazani to‘g‘ri loyihalash

Professional daraja

  • Indekslar va EXPLAIN
  • Tranzaksiyalar va ACID
  • VIEW: saqlangan so‘rovlar
  • Funksiyalar, protseduralar, triggerlar
  • Foydalanuvchilar, huquqlar, zaxira nusxa
O‘rganish/Hisob-kitob

COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX

087 daq

«Nechta talaba bor?», «o‘rtacha ball qancha?», «eng qimmat mahsulot narxi?» — bunday savollar ko‘p qatordan bitta son chiqaradi. Buning uchun agregat funksiyalar bor.

Beshta asosiy funksiya

Funksiya Nima qiladi
COUNT(*) qatorlar soni
SUM(ustun) yig‘indi
AVG(ustun) o‘rtacha
MIN(ustun) eng kichik
MAX(ustun) eng katta
university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT COUNT(*) AS students FROM students;
university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT MIN(score), MAX(score), ROUND(AVG(score), 1) FROM grades;

WHERE bilan birga

Avval qatorlar tanlanadi, keyin hisoblanadi:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT COUNT(*) FROM students WHERE funding = 'grant';

COUNT(*), COUNT(ustun) va COUNT(DISTINCT …)

  • COUNT(*) — hamma qatorlar;
  • COUNT(phone) — faqat phone bo‘sh bo‘lmagan qatorlar;
  • COUNT(DISTINCT city) — nechta har xil shahar.
university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT COUNT(*) AS all_rows, COUNT(phone) AS with_phone, COUNT(DISTINCT city) AS cities FROM students;

Agregatlar NULL qiymatlarni hisobga olmaydi: AVG(scholarship) faqat stipendiya oladiganlar o‘rtachasini beradi.

Muhim qoida

Agregat va oddiy ustunni shunchaki yonma-yon yozib bo‘lmaydi:

SELECT city, COUNT(*) FROM students;   -- xato!

Baza qaysi city ni ko‘rsatishni bilmaydi — natija bitta qator, shahar esa ko‘p. Har bir shahar uchun alohida sanash kerak bo‘lsa — GROUP BY kerak. Bu keyingi dars.

1Mashq

Do‘konda jami nechta mahsulot bor va ularning o‘rtacha narxi qancha? Ikki ustun: soni va butun songacha yaxlitlangan o‘rtacha narx.


2Mashq

Yakunlangan (status = 'completed') safarlardan jami qancha tushum bo‘lgan (fare yig‘indisi)?


Esda qoldiring

  • COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX — ko‘p qatordan bitta qiymat.
  • Agregatlar NULL ni tashlab ketadi; COUNT(*) esa hamma qatorni sanaydi.
  • Oddiy ustun va agregat birga kerak bo‘lsa — GROUP BY.
Oldingi darsSanalar bilan ishlashKeyingi darsGROUP BY va HAVING

Mundarija

  • Beshta asosiy funksiya
  • WHERE bilan birga
  • COUNT(*), COUNT(ustun) va COUNT(DISTINCT …)
  • Muhim qoida
  • Esda qoldiring
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting

SQLab