SQLab
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
© 2026 SQLab · Toshkent
SQLab

SQL’ni o‘rnatmasdan, brauzerning o‘zida o‘rganing.

Platforma

  • O‘rganish
  • Mashq
  • Masalalar
  • Arena
  • Reyting

Kimlar uchun

  • Talabalar
  • Ustozlar
  • Universitetlar
© 2026 SQLab. Barcha huquqlar himoyalangan.O‘zbekistonda, talabalar uchun yaratilgan.
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
0/26

Asoslar

  • Ma’lumotlar bazasi nima?
  • Birinchi SELECT
  • WHERE: kerakli qatorlarni tanlash
  • IN, BETWEEN, LIKE va NULL
  • Saralash, LIMIT va DISTINCT

Hisob-kitob

  • Ifodalar, funksiyalar va CASE
  • Sanalar bilan ishlash
  • COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX
  • GROUP BY va HAVING

Jadvallarni ulash

  • Kalitlar va bog‘lanishlar
  • INNER JOIN
  • LEFT JOIN va juftsiz qatorlar
  • Bir nechta jadval va self join

Murakkab so‘rovlar

  • Ichki so‘rovlar
  • UNION, INTERSECT, EXCEPT
  • WITH: nomlangan so‘rovlar
  • Oyna funksiyalari

Jadval yaratish va o‘zgartirish

  • CREATE TABLE: turlar va cheklovlar
  • INSERT, UPDATE, DELETE
  • ALTER, DROP, TRUNCATE
  • Bazani to‘g‘ri loyihalash

Professional daraja

  • Indekslar va EXPLAIN
  • Tranzaksiyalar va ACID
  • VIEW: saqlangan so‘rovlar
  • Funksiyalar, protseduralar, triggerlar
  • Foydalanuvchilar, huquqlar, zaxira nusxa
O‘rganish/Asoslar

IN, BETWEEN, LIKE va NULL

048 daq

= va > bilan ko‘p narsa qilsa bo‘ladi, lekin SQL’da shartlarni qisqa va aniq yozish uchun yana to‘rtta foydali vosita bor.

IN — ro‘yxatdan biri

Bir nechta OR o‘rniga:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, city
FROM students
WHERE city IN ('Buxoro', 'Navoiy', 'Urganch');

Bu city = 'Buxoro' OR city = 'Navoiy' OR city = 'Urganch' bilan bir xil, faqat qisqaroq. Teskarisi — NOT IN.

BETWEEN — oraliqda

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, score
FROM grades JOIN students ON students.id = grades.student_id
WHERE score BETWEEN 90 AND 100;

BETWEEN a AND b — chegaralar ham kiradi, ya’ni >= a AND <= b. Sanalar uchun ham ishlaydi:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, birth_date FROM students
WHERE birth_date BETWEEN '2006-01-01' AND '2006-03-31';

LIKE — andaza bo‘yicha qidirish

  • % — istalgan sondagi belgilar (hech narsa ham bo‘lishi mumkin);
  • _ — aynan bitta belgi.
university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name FROM students WHERE last_name LIKE 'Ra%';
Andaza Ma’nosi
'A%' A bilan boshlanadi
'%ova' «ova» bilan tugaydi
'%bek%' ichida «bek» bor
'_a%' ikkinchi harfi «a»

PostgreSQL’da LIKE katta-kichik harfni farqlaydi: 'a%' «Aziz» ni topmaydi. Farqlamasdan qidirish uchun ILIKE bor: WHERE first_name ILIKE 'a%'.

NULL — qiymat yo‘q

NULL — «noma’lum» yoki «kiritilmagan» degani. Masalan, ba’zi talabalarning telefoni yozilmagan. NULL hech narsaga teng emas — hatto o‘ziga ham! Shuning uchun = NULL ishlamaydi:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name FROM students WHERE phone IS NULL;

To‘g‘risi — IS NULL va IS NOT NULL.

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT name FROM study_groups WHERE curator_id IS NOT NULL LIMIT 5;
1Mashq

products jadvalidan «Apple», «Samsung» yoki «Xiaomi» brendiga tegishli mahsulotlarning name va brand ustunlarini chiqaring.


2Mashq

Narxi 1 000 000 dan 3 000 000 gacha (chegaralar ham kiradi) bo‘lgan mahsulotlarning name va price ustunlarini chiqaring.


3Mashq

Elektron pochtasi kiritilmagan mijozlarning first_name va phone ustunlarini chiqaring.


Esda qoldiring

  • IN (…) — ro‘yxatdan biri; BETWEEN a AND b — chegaralar bilan oraliq.
  • LIKE: % — istalgan belgilar, _ — bitta belgi.
  • NULL bilan faqat IS NULL / IS NOT NULL ishlaydi.
Oldingi darsWHERE: kerakli qatorlarni tanlashKeyingi darsSaralash, LIMIT va DISTINCT

Mundarija

  • IN — ro‘yxatdan biri
  • BETWEEN — oraliqda
  • LIKE — andaza bo‘yicha qidirish
  • NULL — qiymat yo‘q
  • Esda qoldiring
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting

SQLab