INSERT, UPDATE, DELETE

Jadval tayyor bo‘lgach, unga ma’lumot qo‘shiladi, o‘zgartiriladi va o‘chiriladi. Bu uch buyruq — INSERT, UPDATE, DELETE — SELECT bilan birga kundalik ishning asosi. Ularni Erkin rejimda sinab ko‘ring.

INSERT — qo‘shish

INSERT INTO books (title, author, year, price)
VALUES ('O‘tkan kunlar', 'Abdulla Qodiriy', 1926, 65000);

• qavs ichida — qaysi ustunlarga;
• VALUES ichida — xuddi shu tartibda qiymatlar;
• id ni yozmaymiz — baza o‘zi qo‘yadi.

Bir nechta qatorni bittada:

INSERT INTO books (title, author, year) VALUES
  ('Mehrobdan chayon', 'Abdulla Qodiriy', 1929),
  ('Kecha va kunduz', 'Cho‘lpon', 1936);

Ustunlar ro‘yxatini doim yozing. INSERT INTO books VALUES (…) jadvaldagi barcha ustunlarni aynan tartibi bilan kutadi — jadvalga ustun qo‘shilsa, bunday so‘rovlar buziladi.

Matnda apostrof bo‘lsa, uni ikki marta yozing: 'O''tkan kunlar'. Bizning misollarda tutuq belgisi (‘) ishlatilgan — u qo‘shtirnoq emas, shuning uchun muammo yo‘q.

UPDATE — o‘zgartirish

UPDATE books SET price = 70000 WHERE id = 1;

Bir nechta ustun: SET price = 70000, year = 1925. Eski qiymat asosida hisoblash ham mumkin:

UPDATE books SET price = price * 1.1 WHERE author = 'Abdulla Qodiriy';

DELETE — o‘chirish

DELETE FROM books WHERE year < 1900;

Eng xavfli xato: WHERE ni unutish

UPDATE books SET price = 0;      -- HAMMA kitob bepul bo‘lib qoldi!
DELETE FROM books;               -- HAMMA kitob o‘chdi!

Yaxshi odat: UPDATE yoki DELETE dan oldin xuddi shu WHERE bilan SELECT yozib, qaysi qatorlarga ta’sir qilishini ko‘ring:

SELECT * FROM books WHERE year < 1900;   -- avval tekshiramiz
DELETE FROM books WHERE year < 1900;     -- keyin o‘chiramiz

Yana bir himoya — tranzaksiya: BEGIN; … tekshirish … COMMIT; yoki ROLLBACK;. Bu haqda «Tranzaksiyalar» darsida.

Nechta qatorga ta’sir qildi?

psql javobida: UPDATE 3, DELETE 1, INSERT 0 2 (oxirgi son — qo‘shilgan qatorlar).

Qo‘shilgan qatorning raqami

PostgreSQL’da RETURNING: INSERT INTO books (title, author) VALUES ('…', '…') RETURNING id; — yangi id darhol qaytadi.

Mashq

«Mashq» bo‘limidagi 3-bosqich (INSERT) va 6-bosqich (UPDATE, DELETE) shu mavzuga bag‘ishlangan. 6-bosqichda WHERE ni unutsangiz, trenajor bazani avvalgi holatiga qaytarib, nima bo‘lganini tushuntiradi.

Esda qoldiring

• INSERT INTO jadval (ustunlar) VALUES (…);
• UPDATE jadval SET ustun = qiymat WHERE shart;
• DELETE FROM jadval WHERE shart; — WHERE siz hamma qatorga ta’sir qiladi.