SQLab
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
© 2026 SQLab · Toshkent
SQLab

SQL’ni o‘rnatmasdan, brauzerning o‘zida o‘rganing.

Platforma

  • O‘rganish
  • Mashq
  • Masalalar
  • Arena
  • Reyting

Kimlar uchun

  • Talabalar
  • Ustozlar
  • Universitetlar
© 2026 SQLab. Barcha huquqlar himoyalangan.O‘zbekistonda, talabalar uchun yaratilgan.
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting
0/26

Asoslar

  • Ma’lumotlar bazasi nima?
  • Birinchi SELECT
  • WHERE: kerakli qatorlarni tanlash
  • IN, BETWEEN, LIKE va NULL
  • Saralash, LIMIT va DISTINCT

Hisob-kitob

  • Ifodalar, funksiyalar va CASE
  • Sanalar bilan ishlash
  • COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX
  • GROUP BY va HAVING

Jadvallarni ulash

  • Kalitlar va bog‘lanishlar
  • INNER JOIN
  • LEFT JOIN va juftsiz qatorlar
  • Bir nechta jadval va self join

Murakkab so‘rovlar

  • Ichki so‘rovlar
  • UNION, INTERSECT, EXCEPT
  • WITH: nomlangan so‘rovlar
  • Oyna funksiyalari

Jadval yaratish va o‘zgartirish

  • CREATE TABLE: turlar va cheklovlar
  • INSERT, UPDATE, DELETE
  • ALTER, DROP, TRUNCATE
  • Bazani to‘g‘ri loyihalash

Professional daraja

  • Indekslar va EXPLAIN
  • Tranzaksiyalar va ACID
  • VIEW: saqlangan so‘rovlar
  • Funksiyalar, protseduralar, triggerlar
  • Foydalanuvchilar, huquqlar, zaxira nusxa
O‘rganish/Asoslar

Saralash, LIMIT va DISTINCT

057 daq

Baza qatorlarni hech qanday kafolatlangan tartibsiz qaytaradi. Natijani tartiblash, birinchi bir nechtasini olish yoki takrorlarni olib tashlash uchun uchta buyruq bor.

ORDER BY — saralash

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, salary FROM teachers ORDER BY salary;

Odatda o‘sish tartibida (ASC) saralanadi. Kamayish tartibi uchun DESC:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, salary FROM teachers ORDER BY salary DESC;

Bir nechta ustun bo‘yicha: avval birinchisi, teng bo‘lsa — ikkinchisi.

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT last_name, first_name, course FROM students ORDER BY course DESC, last_name;

LIMIT — faqat birinchi N ta qator

«Eng yuqori maoshli 3 ustoz»:

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT first_name, last_name, salary FROM teachers ORDER BY salary DESC LIMIT 3;

LIMIT doim ORDER BY bilan birga ishlatilsin — aks holda «qaysi 3 tasi» chiqishi tasodifga bog‘liq.

Keyingi «sahifa» uchun OFFSET bor: LIMIT 3 OFFSET 3 — 4-, 5-, 6-qatorlar.

DISTINCT — takrorsiz

Talabalar qaysi shaharlardan kelgan?

university· O‘zgartirib ko‘ring
SELECT DISTINCT city FROM students ORDER BY city;

DISTINCT butun qatorga qo‘llanadi: SELECT DISTINCT city, course — shahar va kursning har xil juftliklari.

NULL qayerda turadi?

PostgreSQL saralashda NULL ni eng katta qiymat deb hisoblaydi: o‘sish tartibida u oxirida, DESC da boshida chiqadi. Buni o‘zgartirish mumkin: ORDER BY scholarship DESC NULLS LAST.

So‘rov qismlarining tartibi

Qismlar doim shu tartibda yoziladi:

SELECT … FROM … WHERE … ORDER BY … LIMIT …;
1Mashq

Eng arzon 5 ta mahsulotning name va price ustunlarini narx o‘sish tartibida chiqaring. Narx teng bo‘lsa, nomi alifbo tartibida tursin.


2Mashq

Mahsulotlarda qaysi brendlar borligini takrorlamasdan chiqaring (brand).


Esda qoldiring

  • ORDER BY ustun [DESC] — saralash; bir nechta ustun vergul bilan.
  • LIMIT n — birinchi n ta qator; doim ORDER BY bilan.
  • DISTINCT — takrorlarni olib tashlaydi.
Oldingi darsIN, BETWEEN, LIKE va NULLKeyingi darsIfodalar, funksiyalar va CASE

Mundarija

  • ORDER BY — saralash
  • LIMIT — faqat birinchi N ta qator
  • DISTINCT — takrorsiz
  • NULL qayerda turadi?
  • So‘rov qismlarining tartibi
  • Esda qoldiring
O‘rganishMashqMasalalarArenaReyting

SQLab