Ifodalar, funksiyalar va CASE

SELECT faqat ustunni ko‘rsatmaydi — u hisoblaydi ham. Bu darsda arifmetika, matn bilan ishlash va CASE bilan «agar … bo‘lsa» shartini o‘rganamiz.

Arifmetika

+ - * / va % (qoldiq) ishlaydi:

SELECT name, price, price * 0.88 AS discounted FROM products LIMIT 5;

Butun sonni butun songa bo‘lishga ehtiyot bo‘ling. PostgreSQL’da 7 / 2 = 3 (kasr qismi tashlanadi), MySQL’da esa 3.5000. Kasr kerak bo‘lsa, birini kasr qiling: 7 * 1.0 / 2.

Yaxlitlash: ROUND

SELECT name, ROUND(price / 12, 0) AS per_month FROM products LIMIT 5;

ROUND(son, n) — n ta xonagacha. Yana CEIL (yuqoriga) va FLOOR (pastga) bor.

Matn funksiyalari

Matnlarni ulash:

PostgreSQL’da || belgisi yoki CONCAT funksiyasi:

SELECT first_name || ' ' || last_name AS full_name FROM students LIMIT 5;

NULL bilan hisob: COALESCE

NULL ishtirok etgan har qanday hisob NULL beradi: 5 + NULL = NULL. COALESCE(a, b) — a bo‘sh bo‘lsa, b ni oladi:

SELECT first_name, COALESCE(scholarship, 0) AS scholarship FROM students LIMIT 8;

CASE — «agar … bo‘lsa»

SELECT student_id, score,
       CASE
         WHEN score >= 86 THEN 'a’lo'
         WHEN score >= 71 THEN 'yaxshi'
         WHEN score >= 56 THEN 'qoniqarli'
         ELSE 'qoniqarsiz'
       END AS mark
FROM grades
LIMIT 8;

Shartlar yuqoridan pastga tekshiriladi, birinchi to‘g‘ri kelgani olinadi. Hech biri to‘g‘ri kelmasa — ELSE, u ham bo‘lmasa — NULL.

Esda qoldiring

• SELECT ichida hisoblash mumkin; butun sonlarni bo‘lishda ehtiyot bo‘ling.
• COALESCE(x, 0) — NULL o‘rniga qiymat qo‘yadi.
• CASE WHEN … THEN … ELSE … END — shartga qarab qiymat tanlaydi.