CREATE TABLE: turlar va cheklovlar

Endi bazadan o‘qishni emas, uni qurishni o‘rganamiz. Bu darsdagi buyruqlarni o‘zingizning shaxsiy bazangizda sinab ko‘ring: Mashq → Erkin rejim — u yerda xohlagan jadvalni yaratib, o‘chirishingiz mumkin.

Baza yaratish

CREATE DATABASE kutubxona;

PostgreSQL’da yangi bazaga ulanish: \c kutubxona. Bazalar ro‘yxati: \l.

Jadval yaratish

CREATE TABLE books (
  id       ...,                         -- birlamchi kalit (pastda)
  title    varchar(200) NOT NULL,
  author   varchar(100) NOT NULL,
  year     int,
  price    decimal(10, 2) DEFAULT 0,
  isbn     varchar(20) UNIQUE
);

Har bir ustun: nomi, turi va kerak bo‘lsa cheklovlar.

Asosiy turlar

PostgreSQL’da sana-vaqt — timestamp, kasr — numeric (decimal ham ishlaydi).

Pul uchun hech qachon float ishlatmang: u taxminiy son, 0.1 + 0.2 0.30000000000000004 bo‘lib chiqishi mumkin. Pul — decimal.

Avtomatik raqam: birlamchi kalit

id bigint GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY

Eski usul serial ham ishlaydi: id serial PRIMARY KEY.

Raqamni baza o‘zi qo‘yadi: 1, 2, 3… INSERT da id ni yozish shart emas.

Cheklovlar

Tashqi kalit

CREATE TABLE loans (
  id       bigint PRIMARY KEY ...,
  book_id  bigint NOT NULL,
  reader   varchar(100) NOT NULL,
  taken_at date NOT NULL DEFAULT CURRENT_DATE,
  FOREIGN KEY (book_id) REFERENCES books (id)
);

Qoidalar:

• ota jadval (books) avval yaratiladi;
• tashqi kalit ustunining turi ota kalit turi bilan bir xil bo‘ladi (bigint ↔ bigint);
• mavjud bo‘lmagan kitobni berib bo‘lmaydi, berilgan kitobni o‘chirib bo‘lmaydi.

Jadval tuzilishini ko‘rish

\d books — ustunlar, turlar, kalitlar. Jadvallar ro‘yxati — \dt.

Mashq

Erkin rejimda kutubxona bazasini yarating va unda books hamda loans jadvallarini yuqoridagidek quring. Keyin mavjud bo‘lmagan book_id bilan qator qo‘shib ko‘ring — baza qanday xato berishini ko‘ring. Bosqichma-bosqich mashq uchun Mashq bo‘limidagi 2- va 4-bosqichlar aynan shu mavzuda.

Esda qoldiring

• CREATE TABLE nom (ustun tur cheklovlar, …);
• Pul — decimal, sana — date, matn — varchar(n).
• Tashqi kalitni MySQL’da ham, PostgreSQL’da ham alohida FOREIGN KEY qatori bilan yozing.